Een moderne klassieker uit 1968 - De grote verbouwing!

Gepubliceerd op 21 april 2026

Een blijvertje

Zo’n twee jaar geleden werd ik min of meer spontaan eigenaar van mijn eerste boot, een Spitsgatkotter uit 1968. Soms weet je pas wat je zoekt, zodra je het ziet. Binnen een week kocht ik de boot. “Hoezo? Ben je ziek?”, vroeg iemand mij, toen ik zei dat het vermoedelijk ook mijn laatste boot zal zijn. Inmiddels heb ik er zo veel aan laten verbouwen, dat het voor mij wel duidelijk is, dat het een blijvertje is. Met ‘verbouwen’ bedoel ik de onderhuidse techniek van de boot. Het in- en exterieur van de boot vind ik namelijk prachtig. Op een nieuwe laag verf na raak ik verder niets aan.

Dood spoor

De sporen naar de oorsprong lopen dood. Het enige dat ik weet is dat ene heer De Jager uit Deventer halverwege de jaren 60 van de vorige eeuw opdracht heeft gegeven om deze boot te laten bouwen en verder weet ik dat de boot tot een jaar of vijf geleden de naam ‘Zwarte Water’ droeg en dat suggereert dat de boot ergens aan het gelijknamige riviertje is gebouwd of dat de opdrachtgever een warme connectie met die omgeving had. In mijn ‘archief’ heb ik bestelbonnen van bouwmaterialen en die van de oorspronkelijke dieselmotor, een BMC Commodore en zelfs de schroef. Kleurcodes van de romp en opbouw heb ik niet. Het interieur is vermoedelijk nog zoals het bedoeld was.

In eerdere blogs heb ik het aankoopproces beschreven en de prachtige tocht naar Friesland, naar Hooghiemstra bv Straal- en Coatingbedrijf. Zij hebben in mei 2024 het onderwaterschip gestraald en in een 2K verfsysteem gecoat. Ook heb ik geschreven over de accu’s en zonnepanelen. Wat is er inmiddels allemaal al gedaan en wat zit er nog in de pijplijn? Een chronologisch overzicht:

Werkzaamheden in 2024

Er is een zeer uitgebreide huiddiktemeting van het onderwaterschip gedaan. De keurmeester was lovend. Het staal van de romp is vrijwel overal 5 mm dik, het staal van de kiel is zelfs 6 mm dik en om de 50 cm zit er een spant.
De in- en uitgang van het onderwatertoilet heb ik in Friesland dicht laten lassen. Mijn nieuw aangeschafte zeer eenvoudige, maar zeer doeltreffende geurloze Boxio composttoilet heeft namelijk geen in- en uitgang nodig.
De oude craquelé teerlaag van het onderwaterschip heb ik door Hooghiemstra laten verwijderen. Daarna is het onderwaterschip gestraald en in een 2K verfsysteem gecoat en afgewerkt met een rode antifouling laag.
Nieuwe aluminium anodes zijn op nieuwe gelaste bouten aangebracht. Op advies van de keurmeester zijn de nieuwe anodes op 1 cm van de huid aangebracht. De oude anodes waren vrijwel direct op de huid bevestigd.
In Huizen heeft Ralph, van Powertrain Marine, de overige klussen op deze lijst uitgevoerd. De eerste klus was het bevestigen van twee 150 watt ultra efficiënte zonnepanelen zijn op de stuurhut geplaatst en via een Victron MPPT Smart Solar Charger 100/30 verbonden met de accu’s.
Twee nieuwe 12V LiFePO4 230 Ah accu’s met BMS en vorstbescherming zijn geplaatst. LiFePO4 accu’s met BMS zijn op dit moment de meest veilige lithium accu’s.
Een nieuwe Victron Multiplus II 12/3000 omvormer/lader is geïnstalleerd aangezien de oude Victron Atlas omvormer/lader niet geschikt was voor mijn nieuwe lithium (LiFePO4) accu’s.
Verder is er een Victron Orion-Tr Smart DC DC acculader geplaatst. Deze is nodig om de LiFoPO4 accu’s te laden.
De kabels van de dynamo naar de accu’s zijn vervangen door dikkere kabels, zodat er geen beperking is tijdens het laden van de accu’s.
Victron BMV 712 smart battery monitor is geplaatst. Dit geeft een overzicht van de laadstatus van een accu en het verbruik in voltage en amperage.
Er is een walstroom aardlekschakelaar geplaatst. Dit voorkomt dat je bij kortsluiting geëlektrocuteerd wordt op een stalen boot.
Een Victron Victron Galvanische Isolator VDI-16 is geplaatst. Dit apparaat voorkomt elektrolytische corrosie aan de scheepswand.
Door middel van slimme stekkers en allerlei andere slimmigheden kan ik de temperatuur en luchtvochtigheid regelen. In het artikel ‘Slimme boot’ in Motorboot magazine van april schrijf ik hier uitgebreid over.
Verder is er een dubbel stopcontact geplaatst in de slaaphut. Geen verlengsnoeren meer nodig voor een klein kacheltje én luchtontvochtiger.

Werkzaamheden in 2025

De 57 jaar oude 60 pk sterke BMC Commodore 3.4 liter dieselmotor is vervangen door een gloednieuwe 52 pk sterke Vetus (Mitsubishi) M4.56 turbodiesel inclusief een nieuw uitlaatsysteem en voor de veiligheid een Racor dubbel brandstoffilter met waterscheider.
Er is een tijdelijk dashboard geplaatst met nieuwe Vetus meters inclusief een brandstofmeter en watermeter. Deze laatste twee meters had ik nog niet en zijn toch wel handig.
De oude 25 inch rvs driebladsschroef is vervangen door een gloednieuwe 19 inch NiAlBr vierbladsschroef. De oude schroef bleek totaal ongeschikt voor de nieuwe motor in combinatie met de keerkoppeling en aanpassing was niet mogelijk.
Er is een nieuwe Vetus ruitenwissermotor met ruitenwisserarm en -blad geplaatst. De oude ruitenwissermotor stopte af en toe met wissen en pas na een harde klap deed deze het weer. Dit heeft iets nostalgisch, maar doordat ik maar één ruitenwisser heb, neem ik liever het zekere voor het onzekere.
De slaaphut is met Armaflex geïsoleerd en betimmerd, de boeg en motorruimte zijn deels geïsoleerd met Armaflex.
Er is een nieuwe kabel getrokken naar de navigatieverlichting in het rvs-mastje.
Een Victron Cerbo GX is geïnstalleerd, zodat ik mijn verbruik en opbrengst ook op afstand kan aflezen.
Een dubbel stopcontact is geplaatst in de motorruimte vanwege mijn nieuwe winterthermostaat in combinatie met een kacheltje. Dit voorkomt bevriezing van de motor. Tijdens de niet al te strenge winter kon ik zonder problemen doorvaren.

Werkzaamheden in 2026

Een nieuwe iCom marifoon (recent heb ik mijn marifoon Basiscertificaat gehaald) inclusief antenne is geïnstalleerd.
Een nieuw Garmin AIS-systeem met transponder is geïnstalleerd. Mijn boot is nu zichtbaar voor andere schepen met ais. Wel zo veilig! Het AIS-systeem is gekoppeld aan de Waterkaarten-app.
Mijn 12 jaar oude heteluchtverwarming is inmiddels gekoppeld aan de Victron Cerbo GX. Nu kan ik op afstand de boot alvast voorverwarmen.
Er is een nieuwe startaccu geplaatst. De ‘oude’ accu had helaas na anderhalf jaar de geest gegeven.
De eerste servicebeurt na 50 vaaruren is uitgevoerd.

Nog te doen in 2026

Nieuw houten dashboard met alle meters wordt binnenkort geplaatst.
Ik wil een zelfbedacht rvs-frame plaatsen waarop ik de twee zonnepanelen bevestig. De speciale sikaflex kit onder de huidige steunen van de zonnepanelen laat na amper twee jaar her en der los. Met het nieuwe frame wordt het makkelijker om onder de panelen schoon te maken.
De nieuwe schroef maakt bij lagere toerentallen vrij veel geluid. Dit zogenaamde ‘zingen’ wordt binnenkort verholpen door Kramer, de leverancier.
Eind augustus wordt de boot in Friesland vanaf de waterlijn tot en met de gangboorden volledig kaal gestraald en in een 2K verfsysteem gecoat.
De buizen van de kielkoeling worden verwijderd en de doorvoeren dichtgelast.
Het onderwaterschip krijgt een nieuwe antifouling laag.
De volledige opbouw wordt daarna door Peter, van Nautisch Breed grondig geschuurd en in een 1K verfsysteem gezet. De oude stopverf rond alle ramen wordt vervangen.
Voor de winter wil ik de toiletruimte in de boeg verder afwerken, zodat het daar in de winter ook minder koud is en vooral minder vochtig.

Het idee om een watergekoelde elektromotor te laten installeren naast de dieselmotor (hybride systeem) heb ik laten varen. De investering is té groot ten opzichte van de voor mij toegevoegde waarde. Om deze reden laat ik de buizen van de kielkoeling verwijderen. Daarnaast is er een flink gat geslagen in mijn zuurverdiende spaarpot, dus ik moet keuzes maken.

Return on investment

Recent sprak ik iemand, die ook een boot heeft. Ik vertelde over de aanpassingen en de investeringen, die ik gedaan heb. Hij keek me met grote ogen aan en zei: “Maar Frans, dat verdien je nooit meer terug!” Ik keek hem recht in de ogen en boog een beetje naar hem toe en zei glimlachend “Dat interesseert mij geen f##k.” Hij begon te lachen en realiseerde wat ik bedoelde. Ja, het is misschien voor velen belachelijk om een gloednieuwe motor te laten plaatsen en nog veel meer, maar voor mij is het een goede investering. Ik ben bijna 57 jaar en heb niet het eeuwige leven. Dus voor mij is er natuurlijk wel een ‘return on investment’, namelijk ‘fulfillment’. De komende jaren hoef ik nauwelijks meer iets te doen aan onderhoud. Ik heb dus veel meer tijd over om te doen waar mijn hart ligt en dat is ‘varen’.

Zoals ik vaker zeg: “Mijn boot is gebouwd om te varen, niet om te liggen!”

Frans de Lange